Het orgel van de Janskerk, Utrecht

Het Batz/Witte-orgel in de Utrechtse Janskerk stamt uit 1861. Tot dantoe had de kerk het bijna twee eeuwen zonder orgel moeten doen, maar de kwaliteit van de gemeentezang was zo erbarmelijk slecht geworden dat de roep ontstond om een nieuw orgel. Aangezien de kerkvoogdij dit zelf niet kon bekostigen, werd er een inzamelingsactie gehouden die in totaal ruim 6.500 gulden opleverde. Dat was genoeg voor de orgelmaker Witte om het orgel (fl. 4.800) en de neogothische orgelkas (fl. 1.300) te kunnen betalen.
Op 28 mei 1861 wordt het orgel ingewijd. De musicus G.J. van Eijken is zeer te spreken over "den schoonen, ronden, krachtigen toon en de aangename speelwijze. (....) Uitstekend schoon zijn de praestant 8 voet en basson 16 voet op het manuaal, terwijl ik zelden eene zoo schoone viola di gamba gehoord heb."
Deze viola, op het bovenwerk, wordt overigens in 1967 door de De Koff vervangen door een Mixtuur 3-sterk. Deze heeft het maar 14 jaar uitgehouden, want bij de grote restauratie door Flentrop in 1981 werd de mixtuur weer vervangen door een -nieuwe- viola.


De dispositie van het orgel luidt:

Hoofdwerk:
Prestant 8, Bourdon 16, Cornet 5-st., Roerfluit 8, Octaaf 4, Quint 3, Octaaf 2, Roerfluit 4, Mixtuur 3,4-st., Basson 16, Trompet 8

Bovenwerk:
Prestant 8, Viola 8, Holfluit 8, Salicet 4, Gemshoorn 2, Fluit 4

Pedaal:
Subbas 16, Violon 8, Koppel HW


(bron: Teus den Toom, De orgelmakers Witte)

Klik hier voor een diavoorstelling van het orgel, gemaakt in september 2010 door fotograaf Frederik Verweij.